Bebeklerde Sarılık Belirtileri
Bebeklerde sarılık-sarılık belirtileri-sarılık nasıl geçer
Yenidoğan bebeklerde ilk günlerde görülen sarılık nedenleri,belirtileri ve tedavi yolları ile ilgili merak ettiğiniz bilgileri sizlere Kadin.net olarak sunuyoruz.
Yenidoğan Sarılığı Nedir
Bebeklerde sarılık ya da diğer ifadesiyle yeni doğan sarılığı, yeni doğan bebeklerin kanlarında bulunan bilirubinin normal seviyesinin üstüne çıkması sonucu oluşan durumdur. Aslında tüm bebeklerde belli bir miktar bilirubin artışı gözlemlense de bazılarında artış yüksek miktarlarda olur. Bu rahatsızlığa sarılık denmesinin sebebi ise bu maddenin sarı renkte pigmentlere sahip olması ve kanda yoğun miktarda bulunan bu pigmentlerin bebeklerin cildine nüfuz ederek cildin sarı renge bürünmesine yol açmasıdır.
Bebeklerde Sarılık Nedenleri
Erişkinlerde hücrelere oksijen taşıyan alyuvarların yıkım ürünü olan bilirubin karaciğerde işlendikten sonra böbrekler vasıtasıyla atılarak kan dolaşımından uzaklaştırılır. Fakat yenidoğanların karaciğerleri yeteri kadarı gelişmemiş olduğu için kanda biriken bilirubini dışarıya atmakta zorlanırlar. Bu durum bilirubinin kandaki normal seviyesinin üstüne çıkmasına ve sarılık oluşmasına sebep olur. Eğer bebek erken doğum (premature) ise sararma daha uzun sürer.
Bu rahatsızlığın nedenlerine yukarıda saydıklarımıza ek olarak:
Anne ve babanın kan uyuşmazlığı
Bebeğin kırmızı kan hücrelerinin şekil ve işlev bozuklukları
Doğum esnasındaki zorlanmalara bağlı ezik ve çürükler.
Cephalohematoma
Bazı konjenital hastalıklar
Hepatit B veya karaciğerin bilirubini işlemesini etkileyecek problemler
Erken doğum
Annenin diyabet olması
Bebeğin yapay sancı doğması
Bebeğin doğumdan sonra çok kilo kaybetmesi
İdrar yolu enfeksiyonları
Anne sütü sarılığı
Doğuştan gelen bazı hormonal bozukluklar
Yenidoğan Sarılığı Belirtileri
Yenidoğan sarılığı doğumdan sonra ikinci veya üçüncü gün gözlenmektedir. Hastalık genelde, 1 hafta ile 10 gün arasında kendiliğinden geçer. Sarılığın kaybolması en son yüz ve boyun ve de onu takiben göz aklarında olur. Prematüre veya düşük kilolu doğan bebeklerde hastalığın belirtileri 4. ile 6. günler arasında meydana çıkabilir.
Bilirubinin kandaki normal oranı yeni doğmuş bir bebekte 1-2 mg/dl’dir. Bu değer 5 mg/dl’yi geçtiğinde sarılık gözle fark edilebilir bir duruma gelir. İlk belirti bebeğin göz akındaki sararmadır. Bilirubinin kandaki miktarı ile vücuttaki sararmanın oranı ve gözlendiği bölgeler ilişkilidir.
Bilirubinin;
oranı 5 ile 8 mg/dl arasında ise baş ve boyun bölgesi sararır.
miktarı 8 ile 10 mg/dl arasında ise gövdenin üst bölümü sararır.
miktarı 10 ile 13 mg/dl arasında ise gövdenin alt kısmı sararır.
miktarı 13 ile 16 mg/dl arasında ise kol ve bacaklar sararır.
miktarı 20 mg/dl civarında ise eller ve ayaklar sararır.
Bu süreç, siyah derili bebeklerde de aynı şekilde işler, fakat sararma yalnızca avuç içlerinde, ayak tabanlarında ve gözlerin beyaz kısmında görünür. Ancak yukarıda sözü geçen bu belirtilerin görünüş biçimi ve düzeyi bebeğin doğum haftası, kaç günlük olduğu ve kilosuna göre farklılık gösterebilmektedir. Hangi bebeğin tedavi edilmeyi gerektirecek düzeyde hasta olduğuna karar vermek çok önemlidir. Teşhisi koyabilmek için mutlaka gün ışığı ya da beyaz ışık altında gözlem yapmak gereklidir.
Bebeklerde Sarılık Tedavisi – Fototerapi (Işık Tedavisi)
Yenidoğan sarılıklarının çogu iki hafta içinde kendiliğinden düzelir. Fakat bu dönemin doktor tarafından takibi önemlidir. Eğer bilirubin seviyesi yüksek ise bebek, fototerapi denilen ışık tedavisi uygulanır. Bunun için özel lambalar kullanılır. Bu ışık bilirubini idrarda eriyebilecek bir şekle sokarak vücuttan atılmasını sağlar. Fototerapi bebeğe herhangi bir şekilde zarar vermez. Bebeğin gözleri ışıktan zarar görmemesi için kapatılır. Bazen yan etki olarak ciltte kırmızı döküntüler, bronzlaşma veya sık ve sulu dışkılamaya neden olabilir. Aralıklarla bebeğin kanı alınarak bilirubin duzeyinin güvenli sınıra düşüp düşmediği kontrol edilir. Işık tedavisi sonlandırıldıktan bir iki gün sonra bilirubin seviyesi genellikle tekrar yükselir. Bu dönemde de doktor kontrolü tavsiye edilir.
Bebeğin, sarılık süresince ve tedavi esnasında iyi beslenmesi çok önemlidir çünkü bilirubin gayta (kaka) ile vücuttan atılır. Kan grubu uyuşmazlığı olup da bilirubin düzeyi çok yükselmiş hastalarda kan değişimi yapılır. Işık tedavisi veya kan değişiminden hangisinin uygulanacağına bebeğin kilosu, günü ve bilirubin seviyesi göz önünde bulundurularak karar verilir.
Bir önceki yazımız olan Bebeğim Çok Hıçkırıyor Ne Yapabilirim? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.
